Studiebureau SEN5 bestaat uit een team van vijf partners met complementaire achtergronden – geografen, architecten, stedenbouwkundigen, bio-ingenieurs en politicologen. Het bureau biedt vijf soorten diensten aan op het gebied van ruimtelijke ordening, stadsontwikkeling en milieu, waaronder strategische studies over ruimtelijke ordening, van lokaal tot (boven)gemeentelijk niveau.
Welke rol speelt de publieke ruimte in jullie dagelijkse professionele bezigheden?
Wij benaderen publieke ruimten op verschillende manieren, afhankelijk van het doel van de studie. Soms op een heel concrete manier – bijvoorbeeld door middel van PCDR1-bestanden of masterplannen – of op een meer strategische manier. Dat laatste kan de identificatie zijn van tekortkomingen in de publieke ruimte of de opwaardering ervan door middel van tools, zoals SDC² of SOL³. We bekijken de publieke ruimte altijd in haar context, zodat we de behoeften van de gebruikers duidelijk kunnen identificeren en kunnen nagaan in hoeverre die sporen met het studiegebied.
Aan welke publieke ruimten uit jullie kinderjaren houden jullie de mooiste herinneringen over? Speelden jullie als kind op straat?
We groeiden allemaal ‘op den buiten’ op, waar de straat ons belangrijkste speelterrein was. We speelden ook op de schoolspeelplaatsen – die open waren tijdens de vakanties – en in de omliggende wouden en bossen, maar zelden op plekken die echt als openbare ruimten waren aangelegd. Het is niet zozeer de ruimtelijke ordening die telt voor een kind, maar eerder de nabijheid van het ouderlijk huis. We doelen daarmee op de straatruimte waar met de buurkinderen kan gespeeld worden of de grote open ruimten in de omgeving die de verbeelding prikkelen. Voorbeelden hiervan zijn bossen en weiden. Daarom is het zo belangrijk om in stedelijke omgevingen parken en speelpleinen aan te leggen die dicht bij de woonplaats van kinderen liggen. Zelfs met voorzieningen die misschien rudimentair lijken, maar die de verbeelding stimuleren.
Welke plek ontroerde of verraste jullie? En waarom?
Ieder lid van ons team heeft de stad Nantes wel eens bezocht, voor zaken of plezier. We waren diep onder de indruk van het Ile de Nantes en het achterliggende concept. Het toont op een mooie manier dat de inrichting van de ruimte niet alles is, hier is ze zelfs op een behoorlijk onbehouwen manier behandeld met grote lege ruimten. Het gebruik ervan en de identiteit die eraan gegeven wordt, zijn essentieel. In dit geval zijn dat cultuur en het concept van de Machines de Nantes. Dichter bij huis appelleert de terril van Be-Mine in Limburg met zijn opmerkelijke modules en ruimtelijke ordening aan jong en oud. Dit project is een mooi voorbeeld van de herontwikkeling van een voormalige mijnsite.
Welke publieke ruimte in België is volgens jullie een must voor onze lezers? En waarom?
De stad Gent is en blijft uiteraard een referentie op het gebied van publieke ruimte, of het nu gaat om de openbare plekken in het historische centrum of om de aanleg van het Houtdok, het gebied rond de oude dokken in het noorden van de stad. In deze wijk werd de geschiedenis van de Gentse haven bewaard en in de verf gezet. De zichtbare sporen uit het verleden geven dit gebied een speciaal cachet. In de hele stad is de nabijheid van water altijd een belangrijke troef voor openbare ruimten.
[1] Programme Communal de Développement Rural
2Schéma de Developpement Communal
3 Schéma d’Orientation Local
Welke stad in het buitenland is volgens jullie een bezoek meer dan waard? En waarom?
Buiten Nantes en Maastricht – een must die vlakbij onze deur ligt en die vele Luikenaars al kennen – vermelden we hier graag Kopenhagen. De Deense hoofdstad is een zeer aangename stad om in te wonen, en voetgangers en fietsers komen er op de eerste plaats. Het is er gezellig langs de rivieroevers en in de publieke ruimten en je vindt overal kwaliteitsvol stadsmeubilair – vooral voor kinderen. In deze stad ben je zelden meer dan 300 meter verwijderd van een groene ruimte of een waterpartij en vind je een aantal opmerkelijke parken, zoals Superkilen, een waar samenlevingspark.
Wie verdient volgens jullie een prijs voor zijn/haar inzet voor kwaliteitsvolle publieke ruimten?
We hopen dat de stad Luik over enkele jaren, na de voltooiing van haar tramnet en andere grote projecten, een voorbeeld voor Wallonië wordt op het vlak van de inrichting van haar openbare ruimte. Er is al een mooi begin met de heraanleg van de kaaien, de stationsomgeving, de ambities van het PEP[1], het ruimtelijk beleidsplan, de nieuwe en toekomstige voetgangerszones in het centrum en langs de tramlijnen en de nieuwe duurzame wijk Coronmeuse. Maar er is ongetwijfeld nog wat ruimte voor verbetering, door het aanleggen van een veilig fietsnetwerk dat strategische locaties met elkaar verbindt.
Welke evolutie of trend (in het domein van de openbare ruimten) gaat de volgende jaren jullie aandacht opeisen?
We zullen ons concentreren op een aantal thema’s. In de eerste plaats op vergroening, een primordiale zaak. Ten tweede op het onderzoeken van behoeften: aangezien de publieke ruimte mensen samenbrengt, staat de vraag naar gebruik en de functies die er ontwikkeld moeten worden centraal. Ten derde focussen we op de toegang tot actieve vormen van vervoer en ten slotte moet de toegankelijkheid van water waar mogelijk verbeterd worden. Uiteindelijk passen al deze elementen in een streven naar veerkracht in het licht van huidige globale uitdagingen, zoals klimaatverandering.
