Sophie Marischal, Stad Namen, Diensthoofd ‘Namur Intelligent et Durable’
De Grognon vormt de geografische en historische kern van Namen, op het punt waar Samber en Maas samenvloeien. De wijk was een bevoorrechte getuige van de stedelijke evolutie van Namen, eerst als wetland tijdens de prehistorie, later als publieke ruimte tijdens de Romeinse periode en vervolgens als dichtbevolkte stadswijk in de Middeleeuwen — tot haar afbraak in de vroege jaren ’70. Het zou duren tot 2020 voor de stad opnieuw verbinding kreeg met haar Confluence.
Dit is een plek waar bewoners elkaar ontmoeten
Eén plek, vijf projecten
Sinds de eerste bewoners er in de nieuwe steentijd neerstreken, heeft de Grognon heel wat veranderingen ondergaan. Vooral de twintigste eeuw heeft het stedelijk weefsel van de wijk stevig overhoop gehaald. Onder het voorwendsel van hygiënische en bouwkundige mistoestanden werden van 1968 tot 1973 haar laatste huizen gesloopt en de laatste bewoners verdreven – om plaats te maken voor autoverkeer en onafgewerkte vastgoedprojecten. Deze kaalslag bezorgde de Namenaars een blijvend trauma, wat verklaart waarom de toekomst van de wijk bijna een halve eeuw lang voor discussies en scepticisme heeft gezorgd.
Ondanks haar unieke strategische ligging, kreeg de Grognon sinds haar afbraak zo goed als geen aandacht. Het autoverkeer domineerde er alles, er waren geen andere voorzieningen. Enkel leegte en een gebrek aan dynamiek. De oevers lagen er verlaten bij, er was geen contact met het water mogelijk. Nochtans bezat deze uitzonderlijke site wel degelijk het potentieel om opnieuw een bruisende hub te worden.
Dankzij de Europese subsidies (EFRO) die Namen in 2015 ontving, konden de stad en haar partners van het Waalse Gewest (DGO1 EN DGO2) deze stadswijk nieuw leven inblazen via vijf projecten, waarvan vier met cofinanciering door EFRO. Het gaat over de aanpassing van het wegennet en de aanleg van een rondpunt, waardoor alle autoverkeer werd geweerd en de rivier opnieuw bereikbaar werd. Daarnaast was er de aanleg van een ondergrondse parking aan de rand van de stadskern. De stad legde ook de Esplanade de la Confluence aan. Dit is een uitgestrekte voetgangerszone die tot aan de rivieroever reikt en plaats biedt aan bewoners, toeristen en evenementen. Er kwam ook een fietsers- en voetgangersbrug over de Maas, waardoor er een verbinding kwam tussen Jambes en Namen. Tenslotte was er de constructie van het NID-gebouw (Namur Intelligente et Durable), een ontmoetingsplek voor de buurt, volledig in het teken van de ecologische transitie.
Na ettelijke jaren zijn de projecten nu publiek toegankelijk. Ze getuigen daarmee van de heropleving van de wijk en meer algemeen, van de stad. Dit artikel schetst kort een portret van elk van deze vijf projecten.
De aanpassing van het wegennet en de aanleg van een rondpunt
De aanpassing van de gewestelijke wegen vormde een eerste en cruciale stap in de heraanleg van de Confluence. Door deze ingreep bleven de capaciteit van de verkeersstromen en de toegang tot de nieuwe parking verzekerd, terwijl de nodige plaats vrijkwam voor de aanleg van een ruim plein dat tot aan de Maas reikt en geschikt is voor grootschalige evenementen.
Deze projecten zijn het bewijs van de heropleving van de wijk en meer algemeen, van de stad
De bouw van een parking onder het plein
Met het oog op de bereikbaarheid en de verbetering van het parkeeraanbod in het stadscentrum, gaf de stad Namen aan een private concessionaris de opdracht voor het ontwerp, de bouw en de uitbating van een parking van vier verdiepingen voor 670 voertuigen. Gebruikers van de parking vinden er toeristische informatie over archeologische vondsten en informatie over het Waals parlement.
De Esplanade de la Confluence en het NID-gebouw
De stad lanceerde ook een oproep voor het ontwerp van de nieuwe Confluence-site. De kandidaten kregen de opdracht een project uit te werken dat bestond uit een voetgangersplein van het agora-type. Het plein opent zich naar de rivier toe, zodat de wandelaars van de Maas kunnen genieten. Daarnaast moesten de kandidaten ook het gebouw voor het NID ontwerpen, gelegen op de kop van de site. Het gebouw moest zoveel mogelijk geïntegreerd worden in het landschap van de samenvloeiing van Samber en Maas.
De winnaar werd de tijdelijke vennootschap van de ondernemingen SA Degraeve – SA Nonet – SA Duchêne, het Deense architectenbureau 3XN, samen met het Naamse bureau Bee Architect en het bureau voor landschapsontwerp JNC international.
Het NID en het plein vormen een geheel vol rondingen – met een mix van verharding en groen – dat zich perfect in het landschap integreert. De eigentijdse architectuur maakt het NID tot een landmark, een sterk signaal van stedelijkheid. Deze plek wordt zowel overdag als ’s avonds druk bezocht, dankzij een genuanceerde en variabele verlichting. Daarmee werden de wensen van de opdrachtgever werkelijkheid: de stad wilde namelijk dat de Confluence een focuspunt zou worden, een ontmoetingsplek waar het gezellig toeven en ontspannen is. De uitgekiende relatie tussen de publieke ruimte, het gebouw en de rivier – met de monumentale trappen – maakt er tegelijkertijd een aantrekkelijke en veelzijdige locatie van.
Het NID-gebouw biedt onderdak aan een polyvalente ruimte en aan een brasserie. Dit is een plek waar bewoners elkaar ontmoeten, een soort van ambassade waar de toekomstige transitie van onze steden aanschouwelijk wordt gemaakt – via tentoonstellingen, uitwisselingen en participatie.
De fiets- en voetgangersbrug l’Enjambée verbindt Jambes met Namen
Het idee van een verbinding voor fietsers en voetgangers tussen Namen en Jambes leefde allang. Al in 2012 werd er een haalbaarheidsstudie uitgevoerd, waarbij naar een optimale locatie en vormgeving werd gezocht. De Europese subsidies maakten de realisatie van dit project mogelijk, zodat de brug in 2020 in dienst kon worden genomen.
Aan de Naamse zijde geeft de brug rechtstreeks toegang tot de Maaskaai en de Esplanade de la Confluence. Hierdoor verloopt het verkeer tussen het centrum van Jambes en het centrum van Namen erg vlot. Aan de overkant in Jambes werd de aansluiting van de brug gecombineerd met de aanleg van een publieke ruimte — die overigens al in een gemeentelijk plan van 1962 voorzien was.
Met een lengte van een honderdtal meter en een breedte van zes meter lost de brug haast in het Naamse landschap op, dankzij haar uitzonderlijke rankheid (een dikte van 40 cm in het smalste middendeel). Dit baanbrekende kunstwerk is op die manier quasi onzichtbaar vanop het water, terwijl het een uitzonderlijk uitzicht op de Maas biedt. Hierdoor is het historische hart van Namen rechtstreeks verbonden met zijn buur over de rivier.
Na een stiefmoederlijke behandeling van meer dan vijf decennia is de wijk eindelijk aan haar renaissance toe
Conclusie
De karaktervolle Grognon, het historische hart van Namen en het Waalse epicentrum, laat niemand onberoerd. Na een stiefmoederlijke behandeling van meer dan vijf decennia is de wijk eindelijk aan haar renaissance toe. De nieuwe Confluence is het resultaat van een jarenlange reflectie over verschillende ambities: enerzijds een verbinding tussen Namen en Jambes, anderzijds het teruggeven van deze plek en van de Maasoever aan de Namenaars – dankzij een publieksvriendelijke en rustgevende heraanleg.
Net zoals in Romeinse tijden is dit opnieuw een echte ‘publieke’ ruimte geworden. De Grognon is vandaag niet alleen een politieke pool – door de aanwezigheid van instellingen zoals het Waalse Parlement – maar dankzij het NID ook een representatieve plek voor de burgerlijke macht. Het is een plek die bezoekers, bewoners, passanten en toeristen attent maakt op de uitdagingen die de stad van vandaag en morgen wacht.
De nieuwe Confluence brengt de Namenaars samen en laat hen participeren in het vormgeven van hun stad van de toekomst.
Meer inlichtingen: https://www.le-nid.be
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.