Sarah Depestel, Provincie Oost-Vlaanderen
Heel wat gemeenten investeerden al in de opmaak van klimaatplannen, maar hebben moeite om de theoretische voornemens om te zetten in de praktijk. Daarom experimenteren we als Provincie Oost-Vlaanderen samen met Kiemkracht vzw in het Waasland met het project Groenblauwe plekjes. Zo willen we gemeenten empoweren om zich de principes eigen te maken van klimaatadaptieve (her)aanleg.
Groenblauwe plekjes als quick wins
Samen met de gemeente en Kiemkracht kiezen we een plek in de publieke ruimte die kansen biedt voor ontharding en klimaatadaptieve inrichting. We creëren er bijvoorbeeld meer ruimte voor water en versterken de biodiversiteit. Bij de selectie kijken we onder meer naar de hitte- of overstromingsgevoeligheid van de locatie, de zichtbaarheid ervan als voorbeeld voor burgers en de leerkansen voor de gemeentediensten.
In dit project focussen we op ingrepen waarvoor geen vergunning nodig is. Zo kunnen we snel zichtbare resultaten boeken. Tegelijk verhogen we de gebruikswaarde van de ruimte, zodat buurtbewoners er echt iets aan hebben. We voorzien bijvoorbeeld zit- of speelplekken. Waar mogelijk gebruiken we materialen van de site opnieuw. Uitgebroken stoepstenen krijgen onder andere een tweede leven als zitbank.
We schakelden Kiemkracht in om voor elke locatie een ontwerp op maat te maken, inclusief technische details en een beplantingsplan
Een duw in de rug voor gemeenten
We schakelden Kiemkracht in om voor elke locatie een ontwerp op maat te maken, inclusief technische details en een beplantingsplan. De gemeenten voeren de werken zelf uit, maar staan er niet alleen voor. Een praktijkinstructeur van Kiemkracht begeleidt de arbeiders ter plaatse gedurende twee halve dagen of een volledige dag. Zo bouwen de uitvoerende gemeentediensten praktische kennis op: over de aanleg van zulke plekken, over geschikte planten en over toekomstig beheer.
Als de gemeente dat wenst, organiseren we ook een samenwerkdag met buurtbewoners. Om de financiële drempel verder te verlagen, betalen we niet alleen de begeleiding door Kiemkracht, maar ook het plantgoed voor de nieuwe aanleg.
De voordelen van groenblauwe plekjes
- Minder hitte
Verharding houdt warmte vast en straalt die opnieuw uit. Groen zorgt daarentegen voor schaduw en verkoeling op warme dagen. - Meer groen
Groene verbindingen met streekeigen planten geven insecten en bestuivers meer kansen. - Meer ruimte voor regenwater
Door regenwater ter plaatse in de bodem te laten infiltreren, verkleinen we de kans op wateroverlast. - Ontmoeten
Groene buurtplekken nodigen uit tot ontmoeting en versterken het sociale leven in de wijk. - Ontspanning en gezondheid
Leven in een groene omgeving ondersteunt zowel onze fysieke als onze mentale gezondheid. - Eigenaarschap
Kiemkracht levert een ontwerp op maat, maar de gemeente voert de werken uit en beheert de plek nadien zelf. - Competentie
We geven de groen- en technische diensten van gemeenten de juiste tools om ook elders klimaatadaptieve ingrepen te realiseren. We begeleiden de gemeenten in alle fasen van het project en organiseren nadien een gezamenlijk leermoment met alle deelnemende gemeenten.
Samen met de gemeente en Kiemkracht kiezen we een plek in de publieke ruimte die kansen biedt voor ontharding en klimaatadaptieve inrichting
Welke resultaten zien we al?
In Waasmunster, Stekene en Moerbeke (Lokeren) gingen de werken van start in november 2025. In Hamme begonnen de ingrepen in februari 2026 in de wijk Schaubeke. Later dit jaar volgen ook Sint-Gillis-Waas, Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht en Temse.
Op de hoek van de Lucien Reychlerstraat en de Kleemstraat in Waasmunster kreeg een voormalige verharde zone een nieuw gezicht. Zo’n 250 m² asfalt en beton maakten plaats voor waterinfiltratie en inheemse planten, zoals struikhei, pijpestrootje, brem en lijsterbes. Een wandelpad maakt het plekje toegankelijk voor buurtbewoners.
In Stekene verdwenen overtollige parkeerplaatsen in de Kloosterstraat. Daar kwamen een zithoek, infiltratiestroken en waterdoorlatende opritten voor in de plaats. Ook hier koos de gemeente bewust voor inheemse en lokale plantensoorten.
In Papemutse in Moerbeke (Lokeren) koos de gemeente een andere aanpak. In plaats van te ontharden maakten ze een monotoon grasveld biodiverser en beter bestand tegen water. Tegelijk creëerden ze speelruimte voor kinderen en jongeren uit de buurt, met natuurlijke elementen zoals boomstammen en grote zwerfkeien.
In het najaar van 2026 komen de deelnemende gemeenten samen om ervaringen uit te wisselen en van elkaars projecten te leren. Daarna evalueren we het traject. Op basis daarvan beslissen we of en hoe het project een vervolg krijgt.
Meer info
pers.oost-vlaanderen.be/waasmunster-tovert-grijze-bocht-om-tot-groenblauw-plekje-met-steun-provincie
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.