Stephan Uhoda, Groupe Uhoda

Stephan Uhoda, Groupe Uhoda

Communicatie en verbinding:
een particuliere groep deelt kunst in de publieke ruimte


Kunst in de publieke ruimte, dat is vooral kunst voor een breed publiek. De installatie van een kunstwerk dat in – of soms vanuit – de publieke ruimte te bezichtigen is, verloopt volgens een proces in verschillende fasen. Die zijn cruciaal en staan los van elkaar. De etalages in het Art au Centre-project in Luik [LC1] zijn hiervan een voorbeeld. Om een openbaar kunstproject tot een goed einde te brengen, is het noodzakelijk dat verschillende partners harmonieus samenwerken om een coherente aanpak te garanderen. Met dit in het achterhoofd verkennen we de verschillende aspecten van het proces en stellen we een mogelijke aanpak voor.

Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om het perspectief van een particulier bedrijf gaat. Dit is een benadering die verschilt van die van een openbare instelling, maar er tegelijkertijd wel complementair mee is.

De sponsor aan de basis van het project
Wanneer een privébedrijf het avontuur aangaat om een openbaar kunstwerk te installeren, gaat het vaak om een communicatie-initiatief dat op filantropie gestoeld is. In ons geval gaat onze betrokkenheid bij plastische kunsten en de lokale culturele scène meer dan 40 jaar terug. De steun die we bieden kan verschillende vormen aannemen. Voorbeelden zijn het voorstellen en coördineren van projecten, financiële hulp, netwerken delen of lokalen, terreinen en logistieke middelen ter beschikking stellen.
Het doel van elk van onze projecten is om kunst en cultuur in de publieke ruimte te integreren, ten voordele van de stad en haar inwoners. We willen ook bezoekers van over de stadsgrenzen aantrekken, die op hun beurt ambassadeurs van de stad kunnen worden. We zijn ervan overtuigd dat een culturele injectie in het stedelijke gebeuren een bedrijvigheid en dynamiek genereert die niet alleen tot het culturele beperkt blijven, maar ook een economische impact hebben. Citymarketing, dus. Met deze initiatieven dragen we – als geëngageerde burgerinstantie – bij aan de ontwikkeling van de stedelijke samenleving door een gezamenlijk trefpunt rond cultuur te maken. Onze belangrijkste ambitie is om mee te werken aan een stadsontwikkeling, die heilzaam is voor de bewoners, om verbindingen te creëren en dialoog te stimuleren.

De financiering
Een kunstproject in de publieke ruimte heeft geen kans tot slagen zonder financiering. Als economische actor in de stad, zijn we ons bewust van de uitdagingen waarmee overheden te kampen krijgen om alle gewenste initiatieven gefinancierd te krijgen. Daarom steunen we met volle overtuiging publiek-private samenwerkingen. We zijn ervan overtuigd dat private ondernemingen in de mate van het mogelijke een rol moeten spelen in de realisatie van civiele projecten voor een breed publiek – de installatie van kunstwerken in de publieke ruimte inbegrepen. We mogen daarbij niet vergeten dat de locatie van een kunstwerk dat door (een) private onderneming(en) gefinancierd en gesponsord wordt, publiek domein blijft.
Een publiek kunstwerk dat door een private instantie gefinancierd wordt, is vaak tijdelijk van aard. Die private financiering hangt ook af van het vermogen van de onderneming om via haar netwerk en haar projectvoorstel verschillende publieke en private actoren samen te brengen die eenzelfde visie delen. Het is dan ook evident dat er nooit een werk in de openbare ruimte gerealiseerd wordt zonder tussenkomst van de overheid. Het is een partnerschap dat vanaf het prille begin wordt opgebouwd.

Comme tombées du ciel, les couleurs in-situ et en mouvement, Daniel Buren, Luik-Guillemins, 2024

De thematiek
Kunst in de publieke ruimte – of waargenomen vanuit de publieke ruimte zoals het Art au Centre- project in de uitstalramen van niet-verhuurde panden– heeft vooral tot doel cultuur en beeldende kunst in het bijzonder toegankelijk te maken voor iedereen. Het is dus van vitaal belang dat de gekozen thema’s, kunstenaars en locaties als verbindende elementen fungeren. Kunst moet een katalysator zijn voor dialoog en verwondering, moet vragen durven stellen en voor verbinding zorgen.
Het project Art au Centre, waaraan wij meewerken, biedt ook een platform voor jonge getalenteerde kunstenaars. Het geeft hen de kans om een naam te verwerven bij het grote publiek en voor jonge curatoren om hun eerste ervaring op te doen. Het project weeft netwerken. We beseffen dat onze keuzes niet iedereen bevallen, maar ze worden wel geleid door luisterbereidheid, respect en ambitie. Een publieke kunstinstallatie verandert onvermijdelijk de perceptie die de toeschouwer of passant heeft van de locatie in kwestie en dat is ook een van onze doelstellingen. Hoewel sommige mensen bang zijn voor verandering, is het net ons streven om tot een nieuwe perceptie van de geselecteerde plekken te komen en om mensen de stad anders te laten ervaren.
Aangezien privaat gefinancierde openbare kunst vaak tijdelijk van aard is, zal deze veranderende perceptie slechts zo lang duren als de partners met elkaar hebben afgesproken.

De selectie, het werk en het publiek
We kiezen doorgaans kunstwerken die voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk zijn. Het selectieproces is vaak lang en complex. Als opdrachtgever leggen we eerst een gebied vast waar we iets kunnen zetten. Vervolgens nemen we contact op met de relevante autoriteiten (of de eigenaren, in het geval van Art au Centre), om de mogelijkheid te onderzoeken om kunstwerken op de gekozen plek te installeren. Bij een positief antwoord selecteren we een of meer kunstenaars die passen bij onze ambities. Niet alle kunstenaars zijn geschikt voor het creëren van werken voor de publieke ruimte. Het is een artistieke ingreep die specifieke vaardigheden vereist. Dankzij onze ervaring en kennis van de markt kunnen we de kunstenaar kiezen die het best aan onze verwachtingen voldoet. Het is aan hem of haar om een plan voor te leggen voor een creatie die rekening houdt met de gekozen omgeving. Deze ruimtelijke kadering is cruciaal, want een publiek kunstwerk bestaat enkel op de plek waarvoor het is gemaakt. Het is deze dialoog tussen plaats, kunstenaar en creatie die een publiek kunstwerk in staat stelt de gewenste perceptieverandering uit te lokken en een reactie teweeg te brengen.

De return
We zijn ervan overtuigd dat kunst in de publieke ruimte een positieve impact heeft op de aantrekkelijkheid van een plaats of stad. Voor ons, ondernemers, vormt dit een belangrijke factor bij het ontplooien van onze activiteiten. Cultuur speelt een cruciale rol in onze communicatie binnen het bedrijf en naar de buitenwereld toe, ze creëert een gevoel van trots en plaatst ons merk en ons bedrijf in een positief daglicht. Slotsom: het financieren van kunst in de publieke ruimte is in veel opzichten een maatschappelijk waardevolle geste.


 [LC1]Dit is correct? Heb dit er bij gezet, want stad staat nergens vermeld