Aline Muylaert, mede-oprichtster en Regional Director Go Vocal
Wanneer je over een geslaagd plein wandelt, lijkt alles vanzelfsprekend: de perfect geplaatste zitbanken, logische looproutes, het evenwicht tussen groen en verharding. Maar achter deze ogenschijnlijke eenvoud schuilt een complex web van behoeften. Wat werkt voor een ouder met kinderwagen werkt niet automatisch voor een slechtziende senior of een gehaaste pendelaar. Alleen met participatie op schaal teken je het perfecte plaatje.
Participatie stimuleren door het proces te vereenvoudigen
Participatie in ruimtelijke projecten brengt eigen uitdagingen met zich mee. Met klassieke methoden, zoals bijeenkomsten op het gemeentehuis of enquêtes op papier, slaag je er vaak niet in om grote aantallen inwoners te horen of om hun behoeften accuraat weer te geven. Bovendien is het vaak moeilijk om complexe ruimtelijke informatie op een toegankelijke manier over te brengen, waardoor het voor je doelgroep lastig wordt om geïnformeerde input te leveren.
Daarom zetten steden en gemeenten steeds meer in op een digitaal participatieplatform, zoals dat van Go Vocal (voorheen CitizenLab). In 2023 lanceerden onze klanten 149 projecten rond aanpassingen in de publieke ruimte, in 2024 ronden we de kaap van 200. Logisch ook: zo’n online participatietraject is een waardevolle aanvulling op die traditionele aanpak. Het idee voor het Go Vocal-platform ontstond toen onze oprichters zelf wilden bijdragen aan de verbetering van hun buurt. Ze woonden vlak bij een druk en gevaarlijk kruispunt, maar het traditionele participatieproces was omslachtig en weinig toegankelijk. Dit inspireerde hen om een digitaal platform te ontwikkelen dat het gemakkelijker maakt voor inwoners om feedback te geven en voor de lokale overheid om behoeften beter te begrijpen.
Drie voordelen van een participatieplatform voor projecten in de publieke ruimte
1. Je betrekt tot 12 keer meer inwoners
Uit eigen onderzoek blijkt dat overheden – gemiddeld – tot 12 keer meer inwoners zien participeren dankzij een slimme combinatie van offline én digitale participatie in vergelijking met enkel fysieke inspraak. En meer input betekent meer data om geïnformeerde keuzes te maken, waar meer mensen het mee eens zijn. Let wel, deze vergelijking gaat enkel op als je dezelfde hoeveelheid tijd en middelen investeert. Online participatie geeft meer mensen de kans om hun mening te delen, wanneer het hen uitkomt en waar ze ook zijn. Bovendien heb je toegang tot verschillende participatietools – van digitale enquêtes tot online ideeënfora en interactieve kaarten – om de input op te halen die je nodig hebt.
Die kaarten zijn een onmisbare tool, weten we uit onze samenwerking met stedenbouwkundigen en placemaking-professionals wereldwijd. Je kunt er op verschillende manieren input mee delen – via lagen of vooraf aangegeven punten – en ophalen (pinnen, tekenen van vlakken en lijnen). Bovendien is de tool compatibel met GIS-systemen, waardoor professionals de input eenvoudig kunnen integreren in bestaande projecten.
2. Je bouwt een netwerk op dat je in een paar klikken opnieuw kunt betrekken.
Naarmate je meer projecten online lanceert, bouw je een database op van deelnemers die je gemakkelijk opnieuw kunt betrekken bij toekomstige projecten – zonder extra investeringen. Dankzij dat netwerk heb je voor elke opeenvolgende raadpleging minder middelen nodig. Of je kunt ze gerichter besteden, bijvoorbeeld in communicatie naar groepen die nog niet (voldoende) participeren.
3. Je kunt de input makkelijker analyseren, dankzij AI
Burgers overtuigen om mee te doen is één ding, achteraf alle input analyseren is evenzeer uitdagend. Het kan lastig zijn om grote hoeveelheden ideeën en commentaren samen te vatten en er duidelijke conclusies uit te trekken. Met Sensemaking, de AI-assistent van Go Vocal, groepeer en analyseer je duizenden bijdragen in slechts enkele seconden. Dankzij de automatische samenvattingen begrijp je in een fractie van de tijd beter wat inwoners willen, waardoor je preciezere beslissingen neemt.
Een voorbeeld uit de praktijk: Martelarenplein Leuven
Het Martelarenplein is zoveel meer dan zomaar een stukje openbare ruimte; het is een bruisend kruispunt waar wonen, werk en vrije tijd samenkomen. Zo heeft elke stad of gemeente er wel een. Of je nu inwoner bent of niet, je kunt je wel voorstellen dat veel mensen herinneringen hebben aan dit plein. Dat maakt dat het gevoelig kan liggen, wanneer je ingrijpende veranderingen plant. Daarom vond de stad het belangrijk dat de inwoners, de plaatselijke horeca en al wie Leuven nauw aan het hart ligt hun inbreng konden geven.
Samen de visie uittekenen
Het project begon in juni 2020 met een uitgebreide bevraging op het Go Vocal-platform. Wie dat wou – inwoners, ondernemers, studenten en liefhebbers van buiten de stad – kon ideeën voor de herinrichting van het Martelarenplein delen.
De stad gaf zelf al een aantal richtlijnen waar geïnteresseerden rekening mee moesten houden. Zo is het plein bijvoorbeeld een beschermd stadsgezicht en moeten de gevels van de gebouwen vanuit alle hoeken voldoende zichtbaar blijven. Daarnaast was het ook belangrijk dat het plein straks groener is, maar toch nog kan dienen als evenementenlocatie. Dankzij de gebruiksvriendelijke interface van het platform konden de geïnteresseerden makkelijk hun voorstellen indienen. De bevraging leverde uiteindelijk een 250-tal ideeën op. Vervolgens nam Leuven de tijd om elk idee te analyseren en de suggesties in de ontwerpopdracht te verwerken.
Verfijning van het voorontwerp
Op basis van de ingezamelde ideeën, maakte het gekozen ontwerpbureau een voorstel voor de herinrichting. In het voorjaar van 2023 deelde Leuven het voorontwerp via het Go Vocal-platform en opende daarmee een nieuwe participatieronde. Iedereen werd opgeroepen om feedback te geven op het plan. Het project kon opnieuw rekenen op massale belangstelling: de stad verzamelde meer dan 400 reacties. De ontwerpers verwerkten de feedback en maakten vervolgens een definitief ontwerp. De werken starten, als alle bouwmaterialen beschikbaar zijn, in 2025.
Go Vocal, het digitale participatieplatform voor steden en gemeenten
Hoe ver je ook staat op het vlak van participatie, Go Vocal helpt je om meer inwoners te bereiken, je processen te stroomlijnen en meer inzichten te vergaren. Surf naar govocal.be om meer te ontdekken over ons platform of in onze rijke verzameling aan cases, kennisgidsen en blogs te duiken.
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.