En plein public

Op welke manier komt u professioneel in aanraking met de publieke ruimte?

De publieke ruimte maakt deel uit van mijn werk als stedenbouwkundige. Ruimtelijke planning is vooral een kwestie van werken voor het algemeen welzijn, het collectief belang. De publieke ruimte is van nature een plaats voor gemeenschap en interactie. Onze aandacht voor de publieke ruimte weerspiegelt de zorg om zoveel mogelijk mensen te integreren. De verdichting van woon- en werkgebieden en de krimpende volumes van woningen moeten opgevangen worden door kwaliteitsvolle openbare ruimten, die een hoge leefkwaliteit bieden aan de meest uiteenlopende bevolkingsgroepen.

Aan welke publieke ruimten uit uw kindertijd houdt u de mooiste herinneringen over? Speelde u als kind op straat?

Ik heb in een zeer stedelijke omgeving gewoond, in de Luikse wijk Longdoz. De stad heeft altijd deel uitgemaakt van mijn omgeving, haast als een vanzelfsprekendheid. De publieke ruimte zag men in die jaren nochtans niet als een plek voor ontmoetingen of sociale contacten. De stad was een transitruimte, een hub om je van de ene plaats naar de andere te verplaatsen. Het was op het platteland in de weekends en tijdens de schoolvakanties dat ik de geneugten van het buitenleven en van de natuur leerde kennen.

 

Welke plek heeft u ooit ontroerd of verrast?
Al meer dan twintig jaar bezoek ik overal in Europa plekken die bekend staan om hun stedelijke vernieuwing. Tijdens die familiereizen leerde ik telkens erg waardevolle mogelijkheden tot verandering kennen. Door nieuwe of duurzame wijken te bezoeken met kinderen, kan je de openbare ruimte in real time testen. Ik herinner me een bezoek aan de wijk Caserne de Bonne in Grenoble. Mijn kinderen konden ravotten op pleinen en in tuinen, terwijl mijn man op een bankje uitblies. Zulke plekken bieden heel wat mogelijkheden voor toe-eigening en inleving. Of neem nu een jongere met een skateboard of scooter en kijk hoe die zich door de stad beweegt, hoe hij/zij zich al spelenderwijs de stad tot de zijne/hare maakt.

 

Welke publieke ruimte in België is een must voor onze lezers?
In Antwerpen vind je zonder twijfel de beste recente voorbeelden van geïntegreerde wijken, elk met hun eigen sfeer en typologieën. Voorbeelden zijn Het Groen Kwartier, Het Eilandje en Nieuw Zuid. In een paar jaren tijd evolueerden de ontwerpcriteria in deze stad aanzienlijk en worden de ambities er steeds hoger gelegd.

Welke stad in het buitenland staat op uw checklist?

De stad die het dichtst onze Waalse schaal benadert, is het Franse Nantes. De stadsontwikkeling getuigt er van een grote nederigheid. Bij de herinrichting van de openbare ruimte wordt de geschiedenis van de stad meegenomen, zonder franje of verkwisting van middelen. We moeten leren om bestaande plekken tot publieke ruimten te maken, met oog voor zuinigheid en robuustheid.

Op welke evolutie of trend (in het domein van de publieke ruimte) gaat u de volgende jaren focussen?
Zoals ik al zei, moeten efficiëntie en robuustheid voorop staan. Ook het vergroeningsvraagstuk is van fundamenteel belang. Publieke ruimten moeten op een kwaliteitsvolle manier plaats bieden voor ontmoetingen en gezelligheid. Maar ze moeten ook ook koelte-eilanden vormen, die onmisbaar zijn in onze regio.

Sophie TILMAN is architecte, stedenbouwkundige en oprichter van het adviesbureau PLURIS.  Ze doceert ook vastgoed aan de Haute École Charlemagne.  Ze werkt sinds 25 jaar in heel Wallonië aan gebiedsgericht onderzoek en regeneratieprojecten.